Centrum Prawa Ekologicznego

CENTRUM PRAWA EKOLOGICZNEGO
ENVIRONMENTAL LAW CENTER

Strona główna O nas Działania Unia Europejska Konwencja z Aarhus PRTR Publikacje Linki E-mail

PROTOKÓŁ W SPRAWIE REJESTRÓW UWALNIANIA
I TRANSFERU ZANIECZYSZCZEŃ
(POLLUTANT RELEASE AND TRANSFER REGISTERS - PRTR)

Tekst Protokołu (plik tekstowy "doc" - 682 KB)

Wprowadzenie

Instytucja publicznie dostępnych rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń (Pollutant Release and Transfer Registers - PRTR) zyskuje obecnie na świecie coraz większą popularność. Rejestry PRTR należą do tych instrumentów realizacji polityki ekologicznej, których oddziaływanie oparte jest na wykorzystaniu świadomości ekologicznej społeczeństwa. Wspierają one tradycyjne instrumenty regulacyjne (władczo-nakazowe) oraz instrumenty finansowe. Głównym celem tworzenia rejestrów PRTR jest zapewnienie stałego dopływu informacji o zanieczyszczeniach, dzięki któremu zarówno podmioty gospodarcze jak i władze publiczne oraz społeczeństwo podejmować mogą działania służące ograniczaniu powstawania zanieczyszczeń oraz zmniejszaniu ich szkodliwego oddziaływania na środowisko i zdrowie ludzi(1).

Protokół w sprawie rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) został podpisany dnia 21 maja 2003 r. w czasie V Paneuropejskiej Konferencji Ministrów Ochrony Środowiska "Środowisko dla Europy", która odbyła się w Kijowie na Ukrainie(2). Tego dnia Protokół podpisało 36 krajów: Armenia, Austria, Belgia, Bośnia i Hercegowina, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Gruzja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Macedonia, Mołdawia, Monako, Niemcy, Norwegia, Polska, Portugalia, Rumunia, Serbia i Czarnogóra, Słowenia, Szwajcaria, Szwecja, Tadżykistan, Ukraina, Węgry, Włochy i Wielka Brytania. W imieniu Wspólnoty Europejskiej Protokół podpisała również Komisja Europejska.

Protokół w sprawie rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń przygotowany został do podpisanej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 roku Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (ratyfikowana przez Polskę, opublikowana w Dz. U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706).

Obecnie (do dnia 31 grudnia 2003 r.) Protokół jest wyłożony do podpisu w siedzibie ONZ w Nowym Jorku. Uprawnione do jego podpisania są wszystkie państwa będące członkami ONZ (nie tylko te, które są członkami Europejskiej Komisji Gospodarczej) oraz regionalne organizacje integracji gospodarczej utworzone przez państwa członkowskie ONZ, którym państwa te przekazały kompetencje w sprawach regulowanych Protokołem (organizacją taką jest np. Wspólnota Europejska) (art. 24 Protokołu). Te same podmioty mogą ratyfikować Protokół (zostać jego Stronami). Warto zwrócić uwagę, że Protokół jest otwarty również dla krajów i organizacji niebędących stronami lub sygnatariuszami Konwencji z Aarhus (Konwencji macierzystej) (art. 26 Protokołu).

Protokół wejdzie w życie w 90 dni po ratyfikowaniu go przez 16 państwo (art. 27). Biorąc pod uwagę spodziewane szybkie tempo ratyfikacji założyć można, że nastąpi to około roku 2006 - 2007. W tym też czasie spodziewać się można wejścia w życie będących efektem Protokołu zmian do Decyzji 2000/479 Komisji Europejskiej z 17 lipca 2000 r. w sprawie Europejskiego rejestru emisji zanieczyszczeń (European Pollutant Emission Register - EPER)(3). Znacznie rozszerzą one zakres obowiązków związanych z wykonywaniem EPER: zarówno obowiązków zakładów i organów państw członkowskich Unii Europejskiej jak i Komisji Europejskiej oraz Europejskiej Agencji Ochrony Środowiska odpowiedzialnej za prowadzenie wspólnego dla całej Unii rejestru.

Geneza Protokołu i proces negocjacji

Jednym z kluczowych, a jednocześnie jednym z najbardziej kontrowersyjnych zagadnień Konwencji z Aarhus(4), jest zawarte w art. 5 ust. 9 zobowiązanie dotyczące rejestrów zanieczyszczeń(5). W Aarhus nie ustalono formuły prawnej dla kwestii związanych z rejestrami, m.in. ze względu na fakt, że UE nie uzgodniła jeszcze w owym czasie (czerwiec 1998) zasad tworzenia Europejskiego Rejestru Emisji Zanieczyszczeń (tzw. EPER). W efekcie kwestie PRTR uregulowano w sposób dość enigmatyczny w art. 5 ust. 9, nie wspominając przy tym nazwy PRTR(6). Tym niemniej przez odwołanie do procesów międzynarodowych zasygnalizowano konieczność nawiązania do prac w ramach OECD dotyczących rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń (tzn. PRTR)(7). Ostrożne sformułowanie tego przepisu wzmocnione jest postanowieniami art. 10 ust. 2 pkt i)(8), który wymaga, aby na pierwszym spotkaniu Stron dokonano przeglądu wykonania tego zobowiązania i zastanowiono się nad sposobem jego rozwinięcia(9).

Na pierwszym spotkaniu sygnatariuszy Konwencji, które odbyło się 19 - 21 kwietnia 1999 r. w Kiszyniowie w Mołdawii, zdecydowano o utworzeniu Grupy Zadaniowej (tzw. Task Force) powołanej dla bliższego rozpatrzenia kwestii rejestrów zanieczyszczeń, o których mowa w art. 5 ust. 9 w świetle zobowiązania zawartego w art. 10 § 2 i).

Mandat Grupy Zadaniowej obejmował możliwość rekomendacji co do celowości rozpoczęcia prac zmierzających do rozwinięcia postanowień Konwencji w odniesieniu do tych zagadnień. Podczas Drugiego Spotkania Sygnatariuszy w Dubrowniku w Chorwacji w lipcu 2000 r. zaakceptowano rekomendację Grupy zadaniowej rozszerzeniu jej mandatu do przygotowania wiążącego instrumentu prawnomiędzynarodowego w postaci protokołu dotyczącego rejestrów zanieczyszczeń do Konwencji z Aarhus, który mógłby zostać przyjęty podczas Konferencji Ministerialnej "Środowisko dla Europy" w Kijowie w 2003 r.

Pierwsze spotkanie Grupy Roboczej negocjującej Protokół odbyło się na przełomie lutego i marca 2001 r. W negocjacjach uczestniczyło ponad 30 państw (w tym USA i Kanada, które nie są stronami Konwencji z Aarhus), Wspólnota Europejska (reprezentowana przez Komisję Europejską), a także przedstawiciele organizacji międzynarodowych i pozarządowych (w tym organizacje przedstawicieli przemysłu, związki zawodowe i organizacje ekologiczne).

W trakcie negocjacji odbyło się osiem spotkań Grupy Roboczej. Ostateczny tekst Protokołu uzgodniono w styczniu 2003 r. (10).

Kluczowe postanowienia Protokołu

Protokół składa się z trzydziestu artykułów i czterech załączników.

Kolejne artykuły regulują kwestie merytoryczne: cel Protokołu, definicje kluczowych pojęć, postanowienia ogólne, kluczowe elementy systemu rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń, strukturę oraz układ rejestrów, zakres rejestrów, wymagania dotyczące raportowania, cykl raportowania, ewidencjonowanie i przechowywanie danych, ocenę jakości przekazywanych danych, publiczny dostęp do informacji, poufność danych, udział społeczeństwa w rozwoju krajowych rejestrów, dostęp do wymiaru sprawiedliwości, wzmocnienie instytucjonalne, współpracę międzynardową oraz kwestie proceduralne dotyczące spotkań Stron, prawa do głosowania, statusu załączników, trybu wnoszenia poprawek do Protokołu, sekretariatu Protokołu, podpisania, ratyfikacji, przystąpienie oraz wejścia w życie Protokołu, a także tekstów autentycznych.

Cel Protokołu

Celem Protokołu jest rozszerzenie dostępu społeczeństwa do informacji poprzez utworzenie spójnego, zintegrowanego, ogólnokrajowego rejestru uwalniania i rejestru zanieczyszczeń - PRTR (art. 1).

Każde z państw, które ratyfikuje Protokół zobowiązane będzie do utworzenia takiego rejestru zawierającego wskazane w Protokole dane pochodzące od zakładów, które spełniają określone kryteria (np. powodują emisje powyżej pewnych wartości progowych). Zakłady z kolei będą zobowiązane do przekazywania tych danych w odpowiedniej formie.

Rejestr PRTR w złożeniu ma być nie tylko narzędziem obiegu i upowszechniania informacji, również stymulatorem ochrony środowiska - narzędziem ułatwiającym udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji w sprawach dotyczących środowiska i przyczyniającym się do zapobiegania i redukcji zanieczyszczenia środowiska(11).

Kluczowe elementy systemu rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń (12)

Zgodnie z art. 4 Protokołu rejestr PRTR powinien:

  1. być publicznie dostępny - jest to jedna z podstawowych cech rejestru; ułatwieniu publicznego dostępu do niego służyć ma też odpowiednie ukształtowanie jego konstrukcji i struktury (w tym opisane niżej sposoby wyszukiwania danych) oraz nakaz, by rejestr prowadzony był w postaci elektronicznej i dostępny przez Internet (art. 5 ust. 4 Protokołu - zob. niżej); dostępu do informacji zawartych w rejestrze dotyczy też art. 11 Protokołu;
  2. opierać się na danych pochodzących z konkretnego zakładu - w odniesieniu do źródeł punktowych;
  3. mieścić w sobie raportowanie o źródłach rozproszonych (przy czym źródła rozproszone to - zgodnie z definicją z art. 2 pkt 9 Protokołu - "wiele mniejszych lub rozrzuconych źródeł, z których zanieczyszczenia mogą być uwalniane do ziemi, powietrza lub wody, i których połączone oddziaływanie na te komponenty może być znaczące, w odniesieniu do których nierealne jest zbieranie danych z każdego źródła indywidualnie"); Protokół traktuje obowiązek zbierania danych ze źródeł rozproszonych dość miękko, tj. pozostawia uznaniu państw - Stron w jakim zakresie zostaną one włączone do Protokołu(13);
  4. opierać się na kryterium konkretnego zanieczyszczenia lub, odpowiednio, na kryterium rodzaju odpadu;
  5. dotyczyć wszystkich elementów środowiska, z wyszczególnieniem uwolnień do powietrza, ziemi i wody (multimedialność);
  6. zawierać informacje o transferach (zgodnie z definicją z art. 2 pkt 8 Protokołu chodzi tu o przemieszczenie poza granice zakładu zanieczyszczeń lub odpadów przeznaczonych do unieszkodliwienia lub odzysku, lub zanieczyszczeń zawartych w ściekach przeznaczonych do oczyszczalni ścieków);
  7. opierać się na obowiązkowym, okresowym raportowaniu (Protokół nakazuje raportowanie raz na rok);
  8. zawierać ujednolicone i dostarczane terminowo dane, przewiduje ograniczoną liczbę ujednoliconych wartości progowych uruchamiających obowiązek raportowania oraz - ewentualnie - ograniczone możliwości traktowania danych jako poufne;
  9. być spójny i tak skonstruowany, aby był łatwy w obsłudze i publicznie dostępny, w tym w formie elektronicznej;
  10. pozwalać na udział społeczeństwa w rozwoju i modyfikacji rejestru;
  11. istnieć w postaci usystematyzowanej komputerowej bazy danych lub w postaci kilku połączonych baz danych prowadzonych przez właściwy organ.

Konstrukcja i struktura rejestru. Dostęp do informacji zawartych w rejestrze.

W art. 5 Protokół nakazuje, aby dane znajdujące się w rejestrze były prezentowane w sposób czytelny i łatwy do odnalezienia według następujących kryteriów:

  1. zakładu i jego geograficznego położenia;
  2. rodzaju działalności;
  3. właściciela lub operatora;
  4. rodzaju zanieczyszczenia lub odpadu;
  5. każdego z elementów środowiska, do którego zanieczyszczenie jest uwalniane;
  6. miejsca przeznaczenia transferu oraz, odpowiednio, procesów unieszkodliwiania lub odzysku odpadów;
  7. źródeł rozproszonych - w takim zakresie, w jakim są one uwzględnione w krajowym rejestrze PRTR.

Zgodnie z art. 5 ust. 4 Protokołu rejestr ma być prowadzony w postaci elektronicznej i skonstruowany w taki sposób, aby można było korzystać z niego za pomocą środków elektronicznych (takich jak Internet).

Obowiązek publicznego udostępnienia rejestru drogą elektroniczną, za pomocą publicznych sieci telekomunikacyjnych, uregulowany jest też w art. 11 Protokołu.

Artykuł 11 stanowi również, że nie można żądać wykazania przez osoby szukające informacji jakiegokolwiek interesu (prawnego ani faktycznego).

Każda ze Stron Protokołu powinna ponadto umieścić w swoim rejestrze linki do innych publicznie dostępnych w danym kraju baz danych związanych tematycznie z ochroną środowiska, a także linki do rejestrów prowadzonych przez inne państwa - art. 5 ust. 6.

Dwa podejścia do prowadzenia rejestru

Protokół zawiera szereg rozwiązań kompromisowych pomiędzy dwoma dość odmiennymi podejściami do koncepcji PRTR:

W wyniku tych kompromisów zarówno jeden, jak i drugi system będzie wymagał znacznego rozwinięcia. W odniesieniu dwóch kluczowych kwestii (sposób określenia wartości progowych powodujących obowiązek raportowania oraz sposób raportowania o odpadach) postanowiono jednak zachować jako równoprawne oba odmienne podejścia (widoczne w art. 7), przy czym Strony Protokołu muszą wybrać jedno lub drugie:

Poufność

W art. 12 Protokół przewiduje możliwość uznania pewnych znajdujących się w rejestrze informacji za poufne. Każda ze Stron może mianowicie upoważnić odpowiedni organ do zdecydowania o poufności informacji w przypadku, gdy publiczne ujawnienie tej informacji miałoby szkodliwy wpływ na:

  1. stosunki międzynarodowe, obronę narodową lub bezpieczeństwo publiczne;
  2. wymiar sprawiedliwości, prawo do bezstronnego procesu, lub zdolność prowadzenia przez władzę publiczną dochodzenia w sprawach karnych lub dyscyplinarnych;
  3. tajemnicę handlową lub przemysłową, jeżeli tajemnica taka jest chroniona przez prawo dla obrony uzasadnionych interesów gospodarczych (w tym wypadku informacja mogłaby jednak być w pewnych wypadkach ujawniona, gdyby uznano, że ma ona znaczenie dla ochrony środowiska);
  4. prawo własności intelektualnej;
  5. poufność danych lub akt osobowych dotyczących osoby fizycznej, tam gdzie zachowanie takiej poufności jest przewidziane przez prawo krajowe, a osoba ta nie zgadza się na ujawnienie społeczeństwu informacji.

Powyższe powody umożliwiające zachowanie poufności muszą być jednak interpretowane w sposób zawężający.

Znaczenie Protokołu i jego skutki dla Polski

"Europejska" wersja rejestru PRTR zawiera rozwinięcie mechanizmu uregulowanego w prawie wspólnotowym - decyzji Komisji 2000/479/WE w sprawie EPER-u. Należy się spodziewać, że obecny EPER będzie w przyszłości rozwijany, tak aby spełniać wymagania PRTR (Wspólnota Europejska, która już podpisała Protokół, będzie - po jego ratyfikacji - zobowiązana do wprowadzenia PRTR).

Polska już obecnie zobowiązana jest do wdrożenia EPER, a po ratyfikacji Protokołu zobowiązana będzie również do wdrożenia PRTR (obowiązek związany z PRTR powstałby zresztą i tak, w przypadku wprowadzenia odpowiednich zmian do decyzji o EPER).

Wdrożenie obu wspomnianych wyżej aktów prawnych wymaga znalezienia lub stworzenia podstawy prawnej dla wynikających z nich obowiązków - zarówno dla zakładów zobowiązanych do pomiarów zanieczyszczeń i raportowania o nich, jak i dla administracji, na której ciążyć będą zadania związane ze zbieraniem danych, ich przetwarzaniem, przekazywaniem na potrzeby ewidencji międzynarodowej oraz - w przypadku PRTR - udostępnianiem w formie publicznie dostępnego elektronicznego rejestru.

Powstaje więc pytanie o możliwości prawne wdrożenia w Polsce PRTR (i EPER) - trzeba pamiętać, że nałożenie nowych obowiązków czy to na przedsiębiorców (dodatkowe raportowanie) czy na organy administracji (tworzenie i udostępnianie baz danych) wymaga umocowania w ustawie.

W istniejącym stanie prawnym rozważać wprowadzenie w Polsce odpowiednich przepisów dotyczących rejestrów:

Wykorzystanie któregoś z wymienionych wyżej istniejących systemów raportowania wymagałoby ich odpowiedniego przystosowania do potrzeb PRTR (odpowiednich zmian przepisów)(16).

Bieżące informacje na temat negocjacji w sprawie protokołu PRTR można znaleźć na stronie internetowej: www.unece.org/env/pp/prtr.htm

EKSPERCI CENTRUM PRAWA EKOLOGICZNEGO UCZESTNICZYLI W KILKU PROJEKTACH ZWIĄZANYCH Z TWORZENIEM PRTR:

I.
W listopadzie 2001 r. na zlecenie Ministerstwa Środowiska eksperci z CPE wykonali opracowanie pt. "Uwarunkowania organizacyjne i prawne wprowadzania w Polsce publicznie dostępnych rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń (Pollution Release and Transfer Registers, PRTR).

II.
CPE uczestniczyło też - wspólnie z Polską Zieloną Siecią i Biurem Wspierania Lobbingu Ekologicznego - w finansowanym przez REC projekcie pt. "Na ścieżkach Aarhus. Rejestry uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTR)", w ramach którego wydało m.in. książkę pt. "Rejestry uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTR) jako instrument realizacji polityki ekologicznej. Uwarunkowania organizacyjne i prawne", red. Jerzy Jendrośka, Centrum Prawa Ekologicznego, Wrocław 2001.

(tekst publikacji - plik "pdf": część I - 713 KB i część II - 1273 KB)

W ramach tego samego projektu dnia 10 grudnia 2001 r. CPE współorganizowało również konferencję pt. "Rejestry zanieczyszczeń (PRTR) jako instrumenty skutecznego ograniczania emisji".

III.
CPE - wspólnie z REC - realizowało projekt pt. "Rejestry uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTR) jako narzędzie dostępu do informacji".
W ramach tego projektu w poszczególnych krajach zorganizowane zostały m.in. spotkania "okrągłego stołu" dotyczące negocjowanego Protokołu PRTR do Konwencji z Aarhus, w których wzięli udział przedstawiciele administracji rządowej (w tym ministerstwa środowiska z danego kraju), administracji samorządowej, jak również reprezentanci przemysłu oraz organizacji pozarządowych.
Eksperci z CPE brali udział w spotkaniach "okrągłego stołu" odbywających się w Warszawie, Tallinie, Rydze oraz w Wilnie, jak również w podsumowującym projekt spotkaniu regionalnym w Szentendre na Węgrzech.

IV.
CPE - wspólnie z REC - realizowało projekt pt. "Pomoc w rozwoju i wdrażaniu krajowych rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTRs)".
W ramach projektu, w Ministerstwie Środowiska zorganizowane zostały dwa spotkania robocze w Warszawie poświęcone możliwościom wprowadzenia w Polsce rejestrów PRTR oraz EPER (4 marca 2003 r. i 3 czerwca 2003 r.). Oprócz ekspertów z CPE udział w nich wzięli przedstawiciele Ministerstwa Środowiska (w tym dyrektor Departamentu Polityki Ekologicznej Marek Sobiecki), przedstawiciele przedsiębiorców oraz organizacji pozarządowych.
Ponadto ekspert CPE Marcin Stoczkiewicz wziął udział w zorganizowanym przez REC spotkaniu dotyczącym możliwości wprowadzenia rejestrów PRTR w krajach Europy Środkowo-Wschodniej; spotkanie odbyło się w dniach 24 - 25 marca 2003 r. w Szentendre na Węgrzech.
W ramach projektu CPE przygotowało również tłumaczenie ostatecznego tekstu Protokołu PRTR.
Eksperci CPE służyli również Ministerstwu Środowiska pomocą w zakresie przygotowania wniosku w sprawie podpisania przez Polskę Protokołu PRTR. Przygotowali również propozycje odpowiednich zmian w ustawie z 2001 r. Prawo ochrony środowiska umożliwiających wprowadzenie w Polsce rejestrów zanieczyszczeń (głównie EPER-u wymaganego przez ustawodawstwo UE).


Przypisy:

1. - Szerzej na temat instytucji PRTR znaleźć zob.: Rejestry uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTR) jako instrument realizacji polityki ekologicznej. Uwarunkowania organizacyjne i prawne. red. Jerzy Jendrośka Centrum Prawa Ekologicznego, Wrocław 2001.

2. - Tekst Protokołu i informacje o nim (m.in. o państwach, które go podpisały oraz o stanie ratyfikacji) znaleźć można na stronie internetowej EKG ONZ - http://unece.org/env/pp/prtr.htm Tekst polski Protokołu znajduje się na stronie http://cpe.eko.org.pl/prtr.html

3. - Szerzej na temat instytucji EPER i jej rozwoju zob.: Rejestry uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTR) jako instrument realizacji polityki ekologicznej. Uwarunkowania organizacyjne i prawne. red. Jerzy Jendrośka Centrum Prawa Ekologicznego, Wrocław 2001, str. 76 - 80 oraz Ralph Ahrens, Report "Time is Ripe", A Binding Community Emission Register is Overdue, EEB, Brussels, 1994

4. - Zob. Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska. Komentarz, Jerzy Jendrośka, Wojciech Radecki, Centrum Prawa Ekologicznego, Wrocław 1999

5. - Art. 5 ust. 9 Konwencji z Aarhus stanowi: "Każda ze Stron podejmie kroki aby sukcesywnie tworzyć, z uwzględnieniem procesów międzynarodowych tam gdzie ma to zastosowanie, spójny, ogólnokrajowy system wykazów lub rejestrów zanieczyszczeń w postaci publicznie dostępnej skomputeryzowanej bazy danych, zestawionych na podstawie ujednoliconych sprawozdań. Taki system może obejmować, w odniesieniu do pewnych rodzajów działalności, wprowadzanie, uwalnianie i przemieszczanie się określonego rodzaju substancji i produktów, wliczając w to wodę, energię i wykorzystane zasoby, do elementów środowiska i do miejsc ich oczyszczania lub składowania na danym terenie lub poza nim."

6. - Szerzej na temat PRTR w Konwencji z Aarhus zob. Rejestry uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTR) jako instrument realizacji polityki ekologicznej. Uwarunkowania organizacyjne i prawne. red. Jerzy Jendrośka Centrum Prawa Ekologicznego, Wrocław 2001, str. 81 - 86

7. - Na temat wytycznych OECD dotyczących PRTR zob.: Rejestry uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTR) jako instrument realizacji polityki ekologicznej. Uwarunkowania organizacyjne i prawne. red. Jerzy Jendrośka Centrum Prawa Ekologicznego, Wrocław 2001, str. 54 - 63

8. - Art. 10 ust. 2 pkt i) Konwencji z Aarhus stanowi: "Na pierwszej konferencji dokonają przeglądu wykonania postanowień artykułu 5 ustęp 9 i rozważą jakie kroki są niezbędne dla dalszego rozwoju systemu, o którym mowa w tym ustępie, biorąc pod uwagę rozwój międzynarodowych procesów, w tym rozważą wypracowanie odpowiedniego instrumentu międzynarodowego dotyczącego rejestrów lub wykazów powstawania i przemieszczania zanieczyszczeń, który by mógł być załączony do niniejszej Konwencji".

9. - Zob. Jerzy Jendrośka, Rejestry uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTR) jako narzędzie dostępu do informacji. Protokół PRTR do Konwencji z Aarhus, referat na konferencję dot. PRTR zorganizowaną w Ministerstwie Środowiska w dniu 20 maja 2002 r.

10. - Szczegółowo na temat procesu negocjacji - zob.: Rejestry uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTR) jako instrument realizacji polityki ekologicznej. Uwarunkowania organizacyjne i prawne. red. Jerzy Jendrośka, Centrum Prawa Ekologicznego, Wrocław 2001, str. 87 - 92 oraz Jerzy Jendrośka, Rejestry uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTR) jako narzędzie dostępu do informacji. Protokół PRTR do Konwencji z Aarhus, referat na konferencję dot. PRTR zorganizowaną w Ministerstwie Środowiska w dniu 20 maja 2002 r.

11. - Szerzej na temat korzyści płynących z wdrożenia PRTR zob.: Rejestry uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTR) jako instrument realizacji polityki ekologicznej. Uwarunkowania organizacyjne i prawne. red. Jerzy Jendrośka Centrum Prawa Ekologicznego, Wrocław 2001, str. 109 - 113 oraz Ralph Ahrens, PER, w: EEB Industry Handbook. A critical evaluation of available European Legislation on Industry and the Environment, EEB, 1998, str. 115 - 117

12. - Na temat kluczowych elementów PRTR zob. też Rejestry uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTR) jako instrument realizacji polityki ekologicznej. Uwarunkowania organizacyjne i prawne. red. Jerzy Jendrośka Centrum Prawa Ekologicznego, Wrocław 2001, str. 92 - 105.

13. - Art. 7 ust. 7 Protokołu stanowi: "Każda ze Stron będzie prezentować w swoim rejestrze, według odpowiedniego podziału przestrzennego, informacje o uwolnieniach zanieczyszczeń ze źródeł rozproszonych, w odniesieniu do których Strona ta postanowiła, że dane o nich są zbierane przez odpowiednie władze i wykonalne jest włączenie tych danych. W przypadku, gdy, zgodnie z postanowieniem Strony, dane takie nie istnieją, Strona ta podejmie środki w celu zapoczątkowania raportowania o uwolnieniach odpowiednich zanieczyszczeń z jednego lub większej ilości źródeł rozproszonych, zgodnie ze swoimi priorytetami krajowymi".

14. - Na temat wytycznych OECD dotyczących PRTR zob.: Rejestry uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTR) jako instrument realizacji polityki ekologicznej. Uwarunkowania organizacyjne i prawne. red. Jerzy Jendrośka Centrum Prawa Ekologicznego, Wrocław 2001, str. 54 - 63. Na temat północnoamerykańskiego rejestru TRI (Toxic Release Inventory) oraz kanadyjskiego PRTR zob.: Rejestry uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTR) jako instrument realizacji polityki ekologicznej. Uwarunkowania organizacyjne i prawne. red. Jerzy Jendrośka Centrum Prawa Ekologicznego, Wrocław 2001, str. 22 - 33 oraz Ralph Ahrens, PER, w: EEB Industry Handbook. A critical evaluation of available European Legislation on Industry and the Environment, EEB, 1998, str. 115 - 117.

15. - Zob. Jerzy Jendrośka, Protokół EKG ONZ w sprawie rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTR), materiał przygotowany na konferencję zorganizowaną 4.03.2003 r. w Ministerstwie Środowiska w ramach projektu "Pomoc w rozwoju i wdrażaniu krajowych rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń (PRTR)" realizowanego przez Kancelarię Jendrośka, Jerzmański & Bar wspólnie z REC.

16. - Zob. szerzej: Magdalena Bar, Zobowiązania Polski dotyczące realizacji decyzji w sprawie EPER a zobowiązania wynikające z Protokołu PRTR., referat na konferencję zorganizowaną w Ministerstwie Środowiska w dniu 4 marca 2003 r.


| Początek strony |